Drewno w gitarze – czy i jak wpływa na brzmienie?

Dla wielu gitarzystów drewno to nie tylko materiał budowlany, ale prawdziwe serce instrumentu. To właśnie ono decyduje o tym, czy gitara zabrzmi jasno i selektywnie, czy raczej ciepło i głęboko. Nie bez powodu od lat toczy się dyskusja: na ile brzmienie gitary zależy od gatunku drewna, a ile od innych elementów – takich jak przetworniki, konstrukcja czy same struny. W gitarach akustycznych i klasycznych wybór materiału ma kluczowe znaczenie – odpowiada nie tylko za barwę, ale też rezonans i ekspresję dźwięku. Z kolei w gitarach elektrycznych wpływ drewna bywa subtelniejszy, ale wciąż zauważalny zwłaszcza w kontekście sustainu, artykulacji i odczuć podczas gry.

Czego dowiesz się z tego artykułu?

• Drewno ma wpływ na brzmienie, ale nie tylko - na brzmienie gitary wpływa wiele czynników (również m.in. przetworniki, konstrukcja, struny, menzura itp.).
• Drewno ma większe znaczenie przy brzmieniu gitar akustycznych oraz klasycznych, przy elektrycznych mniejsze.
• Brzmienie drewna zależy w głównej mierze od jego gęstości i sztywności. Do jasnych brzmieniowo rodzajów drewna zaliczamy m.in. klon, jesion, świerk, do ciemnych - mahoń, cedr, orzech.
• W gitarach akustycznych oraz klasycznych największy wpływ na brzmienie ma płyta wierzchnia - boki i tył mają mniejszy wpływ, ale też odczuwalny.
• W gitarach elektrycznych większy wpływ na brzmienie mają przetworniki, drewno wpływa bardziej na odczucie gry oraz sustain, jednak również ma wpływ na barwę instrumentu.
• Nie ma lepszego i gorszego gatunku - brzmienie to odczucie indywidualne, subiektywne. Każdemu do gustu przypadnie inne zestawienie.

1. Co w ogóle nazywany "drewnem" w gitarze?

• Korpus: główna część instrumentu, w której montowane są przetworniki, mostek i osprzęt, w gitarach akustycznych i klasycznych – pełni też funkcję pudła rezonansowego. Wykonany jest zazwyczaj z jednego lub kilku rodzajów drewna, których właściwości (gęstość, twardość, rezonans) wpływają na charakter brzmienia. Jego kształt i konstrukcja mają poza tym znaczenie dla ergonomii gry oraz wyglądu instrumentu.
• Płyta wierzchnia (top): przednia część korpusu, która w gitarach akustycznych/klasycznych działa trochę jak membrana – najsilniej kształtuje barwę, głośność i dynamikę, przenosząc energię strun na pudło. Najczęściej wykonuje się ją ze świerku (większy headroom, jaśniejszy atak) lub cedru (szybsza odpowiedź, cieplejszy środek); może być lita lub laminowana, co wpływa na projekcję i wrażliwość na artykulację. W gitarach elektrycznych top nie rezonuje jak w akustykach, ale subtelnie wpływa na atak i artykulację, a także na wagę i estetykę instrumentu - popularnymi wyborami na top w gitarach elektrycznych są np. klon płomienisty czy topola wzorzysta (burl), które nadają każdemu instrumentowi unikalny wygląd.
• Gryf: element łączący główkę z korpusem, podstrunnicą i progami; determinuje menzurę, wysokość akcji i wygodę intonacji. Najczęściej wykonany z klonu lub mahoniu, z podstrunnicą z palisandru/klonu/hebanu i prętem regulacyjnym wewnątrz. Istnieją różne sposoby mocowania gryfu do korpusu np. bolt-on (przykręcany), set-neck (wklejany) lub neck-through (przechodzący przez korpus). Jego profil, radius, szerokość i sztywność wpływają na komfort gry, stabilność stroju oraz – w pewnym stopniu – na atak i sustain.
• Podstrunnica: warstwa drewna (lub kompozytu) na gryfie, po której poruszają się palce i nad którą biegną struny; osadzone są w niej progi oraz markery. Najczęstsze materiały to palisander, klon i heban — wpływają na feel pod palcami, atak i nieco na barwę. 

Inne elementy które mogą być w gitarze wykonane z drewna (ale nie tylko) to: tył i boki, mostek, kołki mocujące struny, główka instrumentu, binding (dekoracyjna ozdoba wokół instrumentu maskująca połączenie topu i boków) czy rozeta (ozdobna inkrustacja otaczająca otwór rezonansowy).

2. Gitary akustyczne i klasyczne - tam gdzie drewno słychać najbardziej

Różnica w brzmieniu poszczególnych gatunków drewna najbardziej słyszalna jest w gitarach akustycznych oraz klasycznych, gdzie barwa instrumentu nie zostaje przetworzona elektronicznie, a pochodzi z pudła rezonansowego gitary. Największy wpływ posiada drewno, z którego zrobiony jest top instrumentu - pozostałe elementy drewniane z reguły dobiera się tak, aby uzupełniały brzmienie gitary wg wizji jej twórcy. Oprócz gatunku drewna wpływ ma też to, czy płyta wierzchnia jest laminowana czy wykonana z litego drewna - gitara z litą płytą wierzchnią reaguje żywiej na artykulację, ma większą dynamikę i projekcję oraz z czasem „otwiera się”, zyskując bogatsze brzmienie. Laminowany top brzmi bardziej jednolicie i krócej wybrzmiewa, za to jest trwalszy i mniej wrażliwy na wahania wilgotności oraz temperatury.

Popularnym wyborem wśród gitar akustycznych i klasycznych jest połączenie dwóch rodzajów drewna, które świetnie się uzupełniają - jasnego brzmieniowo na topie oraz ciemnego na tyle i bokach. Pozwala to na uzyskanie zbalansowanego brzmienia, jednocześnie zachowując dobrą artykulację i klarowność, którym z reguły charakteryzuje się drewno jasne brzmieniowo. Do takich połączeń należy np. świerk (top) z mahoniem (tył i boki) czy cedr (top) z palisandrem (tył i boki) lub również z mahoniem (tył i boki).

3. Najpopularniejsze gatunki drewna wykorzystywane do budowy gitar i ich charakterystyka

Płyta wierzchnia (top):

• Świerk (również Sitkajski, Engelmanna, Europejski): jasny, klarowny, duży headroom; gęstość drewna: niska/średnia; dynamika dźwięku: bardzo wysoka, dobrze reaguje na artykulację; pasuje do: fingerstyle, strumming, folk, pop.
• Cedr: cieplejszy, miękki atak, szybka odpowiedź dźwięku przy lekkim graniu; gęstość: niska/średnia; dynamika: umiarkowana (mniej headroomu niż świerk); pasuje do: muzyka klasyczna, fingerstyle, ballady.
• Mahoń: pełny środek, naturalny charakter, bardziej skupiony, dobrze słyszalne niskie tony; gęstość: średnia; dynamika: dobra, raczej równa; pasuje do: blues, folk, ballady, rock rytmiczny.
• Jesion (również Bagienny, Amerykański): klarowny, szybki atak, krystaliczne wysokie tony; gęstość: średnia; dynamika: wysoka, sprężysta; pasuje do: funk, country, pop, rock.
• Lipa: gładki środek, mniej skrajnych rejestrów pasma, lekko skompresowana; gęstość: niska/średnia; dynamika: umiarkowana; pasuje do: rock, pop, folk, country.
• Orzech: ciepły z wyraźnym środkiem i czytelnością dźwięku; gęstość: średnia; dynamika: dobra, z szybkim powrotem; pasuje do: fingerstyle, indie, jazz, folk.
• Heban (również Makasar): bardzo jasny, twardy atak; gęstość: wysoka; dynamika: wysoka, szybka odpowiedź; pasuje do: fingerstyle, gry wymagającej artykulacyjnej dokładności. Z tego gatunku drewna rzadko tworzy się korpusy, z reguły stosowany jest na podstrunnicach.
• Klon (również Europejski, Kanadyjski): brzmienie jasne, szybki atak, dużo definicji i wyższych tonów; gęstość: średnio-wysoka; dynamika: wysoka, bardzo responsywny na artykulację; pasuje do: funk, pop, country, rock.

Boki i tył

• Klon: klarowne brzmienie, podbija wysokie tony; dynamika: natychmiastowa, duża projekcja, krótsze wybrzmiewanie.
• Mahoń: podbija niskie i średnie tony, dodaje cieplejszego brzmienia, dynamika: szybka, równa, umiarkowany sustain.
• Palisander (również Indyjski): podbija basy oraz górne tony, brzmienie z dużą ilością alikwotów; dynamika: duży headroom, długi sustain.
• Orzech: między mahoniem a palisandrem: ciepłe brzmienie z przewagą górnego pasma; dynamika: dobra odpowiedź, lekko skompresowana.
• Ovangkol: zbliżony do palisandru, ale z bardziej obecnym środkiem; gęstość: średnio-wysoka; dynamika: szerokie pasmo, bogatsze alikwoty, spory headroom.
• Pau ferro: jasne, zwarte, bardzo czytelne brzmienie; gęstość: wysoka; dynamika: szybka, kontrolowana. 
• Sapele: charakter mahoniu z odrobiną dodatkowej iskry w górze; gęstość: średnia; dynamika: żwawa, szybki atak, zrównoważona projekcja. 
• Okoume: o zbliżonej charakterystyce co mahoń, ale z mniejszymi skrajnymi zakresami i mniejszej dynamice; gęstość: niska/średnia; dynamika: miękki atak, umiarkowana projekcja dźwięku, szybszy zanik. 

Wniosek praktyczny: Jeśli grasz w domu to docenisz cedr + mahoń - połączenie tych typów drewna pozwala na uzyskanie dobrej artykulacji przy cichym graniu. Jeśli grasz głośno z mocną dynamiką – świerk + palisander/klon zapewnią zarówno headroom jak i dobrą projekcję dźwięku.

4. Gitary elektryczne - ile robi drewno, a ile reszta układu

W gitarach elektrycznych, w odróżnieniu od gitar akustycznych czy klasycznych, drewno ma mniejszy wpływ na brzmienie instrumentu, ale nie należy go ignorować. Odpowiednio dobrane gatunki drewna potrafią zniwelować braki w barwie innych elementów.

Na brzmienie elektryków przede wszystkim wpływ mają przetworniki - czy są to single-coil, humbuckery czy P90, czy elektronika jest pasywna czy aktywna (pasywna zdecydowanie bardziej oddaje naturalne brzmienie korpusu) oraz czy są one bezpośrednio zamontowane na korpusie (tzw. direct mount - lepsza artykulacja, bardziej skupione brzmienie) czy na ramkach (większy zakres regulacji, łatwiejsza wymiana). Wpływ posiada również menzura oraz struny, a co za tym idzie ich naprężenie - większy naciąg na strunach (cieńsze struny) daje jaśniejsze brzmienie o dobrym ataku, słabiej naprężone struny dają ciemniejszą barwę o mocniejszych niskich tonach.

W gitarach elektrycznych drewno służy głównie uzupełnieniu tych składników, aby nadrobić braki lub zaakcentować pożądane elementy. Charakterystyka drewna jest taka sama jak zostało to opisane w punkcie wyżej - np. mahoń posiada ciemniejszą barwę, idealną dla osób poszukujących więcej niskich i nisko-średnich tonów, natomiast klon jaśniejsze, z wyrazistym atakiem. Również drewno na podstrunnicy ma wpływ na finalne brzmienie - heban posiada wyrazisty atak, klon rozjaśnia brzmienie, a z kolei palisander nadaje gładszego charakteru. Ważnym elementem jest również waga samego drewna - w elektrykach duża część modeli nie posiada pudła czy komór rezonansowych i instrumenty te potrafią ważyć dużo więcej niż gitara akustyczna. Oprócz samego gatunku liczy się też grubość korpusu - te szersze z reguły mają pełniejsze brzmienie, cieńsze z kolei mniejszą wagę. Pamiętaj aby wybierając gitarę wybrać drewno dopasowane do własnych upodobań. 

Przykładowe gatunki muzyczne i polecane gatunku drewna (korpus)

• Rock: mahoń, klon, olcha, palisander, jesion
• Pop: olcha, klon, świerk, lipa, ovangkol
• Metal: mahoń, lipa, jesion, heban, okoume
• Blues: mahoń, jesion, klon, palisander, orzech
• Jazz: mahoń, klon, palisander, heban, orzech
• Funk: jesion, klon, olcha, pau ferro, palisander
• Country: jesion, klon, świerk, palisander, orzech
• Klasyczna: cedr, świerk, palisander, mahoń, sapele
• Folk: świerk, mahoń, palisander, orzech, ovangkol
• Indie/alternative: olcha, jesion, klon, okoume, pau ferro

W elektrykach coraz popularniejsze staje się również wykorzystanie gatunków drewna z charakterystycznym wzorem np. klon płomienisty, topola wzorzysta, klon pikowany oraz inne. Chociaż jest to głównie zabieg estetyczny, czasami ma też lekki wpływ na brzmienie instrumentu - zwłaszcza jak jest połączone z drewnem o zupełnie innej charakterystyce.

Popularne gatunki drewna stosowane na top w gitarach elektrycznych

• Klon płomienisty (Flamed/Flame/Tiger Maple): To klon z falistym układem dającym efekt płomieni lub pasów wzdłuż słojów. Wzór ten powstaje naturalnie podczas rośnięcia drewna, ale jest bardzo rzadki i trudny do uzyskania. Najczęściej trafia na płytę wierzchnią jako lita nakładka albo cienki fornir, bo znakomicie pokazuje przejścia kolorów i wykończenia półprzezroczyste. Przy fornirze wpływ na brzmienie jest minimalny, grubsza płyta wierzchnia może dodać nieco ataku i klarowności. Często łączony w lustrzane odbicie dla uzyskania symetrycznego wzoru.
• Klon pikowany (Quilted Maple): Odmiana klonu z trójwymiarową, pofalowaną fakturą przypominającą fale wody. Powstaje naturalnie i jest wynikiem zarówno uwarunkowań genetycznych drzewa jak i warunków uprawy. Świetnie wygląda pod lakierami z delikatnym barwieniem, dlatego chętnie stosuje się go jako płytę wierzchnią lub fornir. Zmiana brzmienia jest znikoma przy cienkiej okleinie, akcent pada na wygląd. Zazwyczaj sklejany w lustrzane odbicie.
• Klon Birdseye (ptasi, ptasie oczko): Ma charakterystyczne drobne oczka równomiernie rozłożone w strukturze, tworzące elegancki deseń. Rośnie naturalnie, ale wciąż nie wiadomo co wpływa na jego powstanie, przez co jest niezwykle rzadki i cenny. Wykorzystywany także na gryfy i podstrunnice, w roli płyty wierzchniej pełni głównie funkcję wizualną. Wpływ na brzmienie jest niewielkie przy małej grubości. Najlepiej prezentuje się w naturalnych lub lekko barwionych lakierach.
• Klon Spalted: Powstaje wskutek działalności grzybów, które rysują czarne linie i nieregularne mapy w drewnie. Materiał bywa miękki, dlatego często stosuje się fornir wzmocniony żywicą. Efekt brzmieniowy jest minimalny, za to efekt artystyczny bardzo wyrazisty. Doskonale reaguje na bejce podkreślające kontrast.
• Topola wzorzysta (czeczot topoli, Burl): To drewno z nieregularnym wzorem pełnym oczek i wirów, bardzo dekoracyjny, ale kruchy. Kiedyś uznawane za wadę w drewnie, powstaje poprzez zarośnięcie uszkodzenia w drzewie lub poprzez infekcję grzybem. W gitarach używane głównie jako cienki fornir, nierzadko barwiony i wzmocniony żywicą. Ma prawie wyłącznie funkcję estetyczną, wpływ akustyczny jest pomijalny. Dobrze eksponuje się w półprzezroczystych wykończeniach.
• Orzech wzorzysty (czeczot orzecha, Burl): Powstaje tak samo jak w przypadku topoli wzorzystej oraz posiada podobny wzór. Zmiany brzmieniowe są pomijalne przy małej grubości, celem jest elegancki wygląd. Dobrze wygląda w satynowych i olejowych wykończeniach.

Poniżej prezentujemy przykłady ozdobnych topów z w/w gatunków drewna - należy jednak pamiętać, że wzór na każdym egzemplarzu jest unikatowy i poszczególne gitary będą się trochę różnić, nawet w zakresie tego samego modelu: 

Klon Płomienisty kolor: Transparent Blue Spira T-450

Klon Pikowany kolor: Dragon Eye Burst Ibanez AZ47P1QM

Klon Spalted kolor: Naturalny LTD B-204SM

Topola Wzorzysta kolor: Transparent Purple Sunburst Spira S-450

5. Najpopularniejsze gatunki i ich cechy (praktyczny skrót)

Tabela poniżej przedstawia listę najpopularniejszych gatunków drewna oraz wpływ jaki mają na brzmienie gdy są zastosowane w wymienionym elemencie gitary - należy pamiętać, że jest to charakterystyka ogólnikowa i poszczególne modele o tym samym gatunku drewna mogą różnić się swoim brzmieniem np. ze względu na posiadanie innej grubości, gęstości czy jakości:

6. Dbanie o drewno w gitarze (przechowywanie i czyszczenie)

Aby w pełni cieszyć się swoją gitarą i zadbać, by brzmiała jak najlepiej jak najdłużej należy zapewnić jej odpowiednie warunki - ważne jest utrzymywanie instrumentu w odpowiedniej wilgotności oraz unikanie skrajnych temperatur. 

Nawet najlepsza gitara będzie brzmiała słabo, gdy jej drewno zostanie mocno wysuszone. Idealnymi warunkami dla gitar jest utrzymywanie ich w atmosferze o wilgotności powietrza 45-55% oraz temperaturze pokojowej, czyli 19-25 stopni Celsjusza. Przy zbyt suchym powietrzu istnieje ryzyko, że drewno wyschnie, a gitara pęknie, natomiast przy zbyt wilgotnym może dojść do wygięcia (drewno pęcznieje) czy rozklejeń. Z kolei zbyt wysoka lub zbyt niska temperatura może powodować większe rozstrajanie się instrumentu oraz pęknięcia na lakierze. 

Jeśli masz problemy z określeniem wilgotności w pomieszczeniu, w którym trzymasz gitarę możesz wykorzystać higrometry (urządzenie do mierzenia wilgotności powietrza) oraz trzymać swoją gitarę w odpowiednim futerale wraz z nawilżaczem lub osuszaczem gitarowym.

Korpus gitary można czyścić specjalnymi środkami do gitary, które nie zawierają alkoholu i nie niszczą lakieru - gorąco polecamy również korzystanie ze ściereczki z mikrofibry, której odpowiednia miękkość nie doprowadzi do powstania mikrorysek na instrumencie. Nie ma znaczenia z jakiego drewna wykonana jest Twoja gitara - każdy korpus pokrywa warstwa lakieru, a współczesne preparaty tworzone są z myślą właśnie o drewnie lakierowanym. Do pielęgnacji podstrunnicy (np. z palisandru czy hebanu) warto używać specjalnych olejków, takich jak lemon oil, który nawilża drewno i zapobiega jego pękaniu -  w odróżnieniu od korpusu większość podstrunnic nie jest lakierowana, dlatego zaleca się korzystanie z osobnego preparatu. Nie należy jednak stosować olejków na podstrunnice lakierowane, gdyż może to doprowadzić do uszkodzenia lakieru. Unikaj również stosowania domowych środków - płyn do mycia mebli czy podłogi nie nadaje się do pielęgnacji gitary, korzystanie z takich specyfików również może prowadzić do zniszczenia instrumentu. Na koniec zabiegu pamiętaj, aby gitarę przetrzeć suchą ścierką, aby nie pozostała nadmierna wilgoć. 

7. Zrównoważone pozyskanie i zamienniki drewna (w skrócie)

Obecnie coraz częściej stosuje się zamienniki popularnych niegdyś gatunków drewna (zwłaszcza palisandru i hebanu) o zbliżonych walorach brzmieniowych. Spowodowane jest to nastawieniem na zrównoważone pozyskiwanie materiałów - gatunki takie jak palisander czy heban były nadmiernie eksploatowane, co doprowadziło do nałożenia limitów na ten surowiec i znacznego wzrostu ich kosztów oraz powstania zagrożeń związanych z niszczeniem środowiska naturalnego. 

Ograniczeniami na handel gatunkami drewna zajmuje się konwencja CITIES, regulująca handel gatunkami zagrożonymi (zwierzętami, roślinami i wyrobami z nich), działająca przez system zezwoleń i list. Jej celem jest ochrona gatunków przed nadmierną eksploatacją w handlu międzynarodowym. Dodatkowo niektóre kraje, jak Madagaskar, okresowo zakazują eksportu, a w UE i USA obowiązują rygorystyczne przepisy (m.in. Lacey Act), podnoszące koszty zgodności i ryzyko opóźnień. Do ceny dokładają też: selekcja, sezonowanie i znaczne straty materiału. Aby przeciwdziałać rosnącym kosztom oraz w celu dbania o zrównoważone pozyskiwanie materiałów wielu producentów gitar sięga po mniej znane i rzadko wcześniej stosowane gatunki. 

Nie oznacza to jednak, że gitary te są słabsze - jak już ustaliliśmy wyżej brzmienie to odczucie indywidualne i gitary wykonane z takich gatunków przypadną do gustu wielu muzykom. Sensowne zamienniki palisandru to pau ferro, ovangkol, orzech i wenge, a hebanu – wenge oraz heban makasar (technicznie to też heban, należy jednak do innego podgatunku, który rośnie w innej części świata i nie podlega aż takim restrykcjom). Popularne są też materiały inżynieryjne, np. Richlite, Ebanol czy modyfikowane drewno typu Blackwood Tek. W praktyce, przy podstrunnicach i cienkich topach różnice brzmieniowe są niewielkie, więc wybór często sprowadza się do odczuć, estetyki, dostępności i wymogów prawnych.

8. Mity i fakty na temat drewna w gitarach

• Mit: Drewno nie ma znaczenia w elektrykach.
  Fakt: Ma znaczenie, ale mniejsze niż przetworniki – wpływa na odczucie, rezonans i niuanse. Odpowiednio dobrane drewno może zniwelować straty brzmieniowe lub podkreślić pożądaną barwę. Wpływa także na wagę, a co za tym idzie za komfort z gry.
• Mit: Drewno jest głównym czynnikiem kształtującym brzmienie w gitarze elektrycznej.
  Fakt: W gitarach elektrycznych głównym źródłem dźwięku są przetworniki, elektronika, konstrukcja mostka, sposób montażu gryfu i struny. Drewno ma wpływ, ale drugorzędny – bardziej na sustain, odczucie w grze czy rezonans.
• Mit: Im cięższa gitara, tym dłuższy sustain.
  Fakt: Sustain zależy głównie od gęstości i sztywności drewna: twardsze, sztywniejsze gatunki (np. klon, wenge, heban) zwykle oddają mniej energii -> dłuższy sustain; mniejsze bardziej porowate (np. lipa, topola) -> krótszy.
• Mit: Klon zawsze brzmi ostro.
  Fakt: Brzmienie zależy od całego układu (przetworniki, mostek, menzura, struny). Drewno klonu może podbić wysokie tony w instrumencie, co w niektóych modelach/gatunkach muzycznych jest pożądane.
• Mit: Lite drewno zawsze lepsze niż laminat.
  Fakt: W akustykach lite topy zwykle wygrywają brzmieniem i dynamiką, ale laminaty bywają trwalsze i bardziej budżetowe, dzięki czemu lepiej nadają się dla początkujących.
• Mit: Starsze drewno = lepsze brzmienie.
  Fakt: Wiek drewna sam w sobie nie poprawia brzmienia. Liczy się suszenie, stabilność i gęstość, budowa komórkowa oraz czas sezonowania materiału. Nowoczesne techniki (np. thermo-treated wood) mogą nadać gitarze odpowiedni charakter.
• Mit: Im bardziej egzotyczne i droższe drewno, tym lepiej brzmi gitara.
  Fakt: Drewna takie jak cocobolo, bocote, ziricote wyglądają niesamowicie, ale często są wybierane dla estetyki, a nie brzmienia. Ich wpływ dźwiękowy nie musi być lepszy niż klasyczny palisander, mahoń czy klon - liczą się tylko Twoje odczucia.
• Mit: Dwie gitary z tego samego drewna brzmią identycznie.
  Fakt: Każdy kawałek drewna ma unikalną gęstość, układ słojów, wilgotność – różnice mogą być spore nawet w tej samej serii. Dlatego jedne egzemplarze „ciągną” lepiej, inne są „martwe”.
• Mit: Drewno nie ma znaczenia w gitarach z przetwornikami aktywnymi.
  Fakt: Nie do końca prawda - chociaż w gitarach z aktywnymi przetwornika rzeczywiście najmniej jest słyszalny wpływ drewna na barwę, to wciąż można za jego pomocą skorygować drobne braki w brzmieniu lub podbić pożądane tony. Jednak zdecydowanie ciężej wychwycić te niuanse w gitarach z aktywnymi przetwornikami niż z pasywnymi.

9. Jak wybrać drewno do gitary - prosty proces decyzyjny

Krok 1 - cel i styl

• Fingerstyle/klasyka, cicho? → cedr + machoń
• Granie ogniskowe, miks zespołowy, scena? → świerk + palisander/klon
• Elektryk do rocka/hard rocka? → mahoń + klon (pełny środek + artykulacja) lub olcha/jesion + odpowiednie przetworniki
• Funk/pop/clean? → olcha/jesion + przetworniki single-col
• Mocniejsze brzmienia? → mahoń + przetworniki humbucker

Krok 2 - ergonomia

• Sprawdź wagę, balans na pasku, profil gryfu. Komfort z gry > teoria.

Krok 3 - brzmienie w kontekście

• Sprawdź jak gitara współgra z Twoimi efektami i wzmacniaczem →  jeśli szukasz gitary do gry na mocnym przesterze bardziej odpowiednia będzie ta z przetwornikami humbucker, wzmacniacze o jasnej charakterystyce (np. Fender Reverb, Peavey Classic) mogą lepiej współgrać z gitarami o ciemniejszym brzmieniu (ale niekoniecznie! Wszystko zależy od Ciebie!).

Krok 4 - klimat i serwis

• Jeśli pomieszczenie bywa suche/wilgotne → preferuj stabilniejsze konstrukcje (np. laminat na bokach/tył, gryf wykonany z pieczonego klonu). 
• Jeśli jesteś początkującym muzykiem dobrym wyborem mogą być gitary z laminatu, ale niekoniecznie - drewno w gitarach rzadko ulega uszkodzeniu i lity top również będzie dobrym wyborem.

10. Porównanie A/B

Jak to wszystko ma się w praktyce możecie zobaczyć na przykładzie filmu od kanału CTG TV (@CTG-TV), który we współpracy z nami przygotował porównanie jak brzmią gitary elektryczne wykonane z najpopularniejszych gatunków drewna. Chociaż różnice nie są duże to wprawne ucho wychwyci niuanse pomiędzy poszczególnymi korpusami:

11. FAQ - Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi

12. Słownik

• Lite drewno - z jednego kawałka/klejenia z desek, nie sklejka
• Laminat - warstwowa konstrukcja (sklejka).
• Headroom - zapas głośności/energii zanim instrument traci klarowność (akustyki) lub zacznie przesterować (elektryki). Im większy headroom tym można głośniej grać bez utraty naturalnego brzmienia instrumentu i pojawienia się przesteru lub utraty klarowności w barwie.
• Menzura - długość czynna struny od siodełka (próg 0) do mostka.
• Set-neck / bolt-on/ neck-through-body - rodzaje łączenia gryfu z korpusem gitary.
• Alikwoty - wyższe składowe harmoniczne dźwięku - wielokrotności częstotliwości podstawowej, które współtworzą jego barwę. Np. dla dźwięku A=440 Hz naturalnymi alikwotami będzie m.in. ton o wysokości 880 Hz (oktawa - 2x 440), co nada barwie bardziej pełnego dźwięku, o lepiej słyszalnych wysokich tonach, ale też m.in. ton o wysokości 3080 Hz (7x 440) co daje tzw. małą septymę naturalną i jej zbyt mocne podbicie może powodować odczucie, że gitara nie do końca stroi - osoby początkujące nie muszą się jednak tego obawiać, niuanse te są ciężko słyszalne nawet dla zaawansowanych muzyków.
• Korpus komorowy (chambered body) - korpus z wydrążonymi, niewidocznymi komorami wewnątrz, który zmniejsza wagę instrumentu, ale może powodować większe sprzężenia przy grze na mocnym przesterze.
• Atak - początkowy moment dźwięku, który określa, jak szybko i intensywnie dźwięk się pojawia po jego rozpoczęciu. Ma istotny wpływ na charakter brzmienia instrumentu, np. uderzenie w strunę gitary daje ostry atak, a dźwięk smyczka na skrzypcach – łagodniejszy.
• Sustain (faza podtrzymania) -  faza dźwięku, w której jego natężenie utrzymuje się na względnie stałym poziomie po ataku i przed wybrzmiewaniem. Określa, jak długo instrument może podtrzymać dźwięk, np. organy mają długi sustain, a dźwięk pianina stopniowo cichnie.
• Intonacja - to precyzyjne trafianie w wysokość dźwięku, czyli czystość jego wykonania względem zamierzonej tonacji. Dobra intonacja oznacza, że dźwięki są grane lub śpiewane dokładnie w odpowiednich wysokościach, bez fałszowania.
• Dynamika -  stopień głośności dźwięków oraz zmiany tej głośności w trakcie utworu. Często mylone z agogiką (szybkość utworu) - granie dynamicznie nie oznacza zwiększonego tempa, a większe różnice w głośności granych dźwięków.